قوانین کار و کارگری

مزد و مزایای قانونی مشاغل سخت و زیان آور چقدر است؟

  • برخی از مشاغل دارای شرایط فیزیکی و روانی هستند که موجب وارد شدن فشار بیشتری به کارگران و کارمندان مشاغل در آن حوزه‌­ها می­‌شود. این گروه از شاغلان، به عنوان مشاغل سخت و زیان‌آور شناخته شده و از سمت دولت، مورد حمایت می‌­باشند.

    افرادی که به این شغل­‌ها مشغول به فعالیت هستند، دارای حقوق بیشتری نسبت به کارکنان عادی برخودار می‌­باشند.

    مطابق با ماده­ 76 قانون تامین اجتماعی در تبصره­ دوم، کارهای سخت و زیان‌آور، به کارهایی گفته می­‌شود که عوامل فیزیکی، مکانیکی، شیمیایی و همچنین عومل بیولوژیکی کار، مطابق با استانداردهای لازم نیست.

    در کنار این موارد، در صورتی که کارگر به این مشاغل اشتغال پیدا کند، مشکلاتی چون تنش بالاتری نسبت به ظرفیت­‌های طبیعی بدن خود، چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روانی در او ایجاد می­‌گردد.

    این شرایط خود، منجر به بیماری­‌های شغلی و همچنین عوارض ناشی از آن می­‌گردد. کارکنانی که در این مشاغل مشغول به کار هستند، به علت آن که در معرض آسیب‌­های جسمی و روانی هستند، مطابق با قوانین، برای آن‌ها تسهیلاتی در نظر گرفته شده که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

    مشاغل سخت چه مشاغلی می­‌باشند؟

    مشاغل سخت و زیان‌آور همانطور که گفته شد به مشاغلی گفته می‌­شود که در آن ها عوامل مکانیکی، بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی محیط فعالیت، مطابق با استاندارهای لازم نمی‌­باشد.

    در صورتی که کارگر در آن مشاغل اشتغال پیدا کند، تنشی بسیار بالاتر ظرفیت­‌های طبیعی جسمی و روانی در آن ها منجر می‌­شود. این عوامل خود نیز منجر به بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن خواهد بود.

    در صورت به کارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، ایمنی، بهداشت و غیره، می­توان از میزان سخت و زیان‌آور بودن آن ­ها کم کرد و یا به طور کلی حذف نمود.

    منظور از گروه الف و گروه ب مشاغل سخت و زیان‌آور چیست؟

    مشاغل گروه الف

    به مشاغلی گفته می­‌شود که سخت و زیان‌آوری مشاغل به ماهیت شغل مذکور بستگی دارد. لازم به ذکر است در این دسته از مشاغل در صورتی که بتوان تمهیدات بهداشتی، ایمنی و همچنین تدابیر مناسب توسط کارفرما به کار گرفته شود، می‌­توان سختی و زیان‌آوری این مشاغل را حذف کرد.

    مشاغل گروه ب

    به مشاغلی گفته می­‌شود که سخت و زیان‌آوری مشاغل، ماهیتی بوده است. لازم به ذکر است در این دسته از مشاغل در صورتی که بتوان تمهیدات بهداشتی، ایمنی و همچنین تدابیر مناسب توسط کارفرما به کار گرفته شود، می­‌توان سختی و زیان آوری این مشاغل را کاهش داد اما سختی و زیان آوری آن ها همچنان حفظ می­‌شود.

    مزد و مزایای شغلی

    شرایط بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور

    قانون مربوط به بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور، درصورتی که حداقل به صورت بیست سال متوالی و یا آن که 25 سال متناوبا در چنین کارهای مشغول به کار بوده و همچنین در مورد حق بیمه نیز، مدت مزکور را به صندوق تامین اجتماعی پرداخت کرده باشند، بدون هیچ نوع شرایط سنی می‌‌توانند درخواست خودشان را به ادارات کار و امور اجتماعی استان­‌ها در جهت ارائه در کمیته­‌های استانی را بدهند.

    مرجع ذی‌صلاح در رابطه با تعیین مشاغل سخت و زیان‌آور

    تعیین این که چه مشاغلی سخت و زیان‌آور است یا خیر، مطابق با سوابق و شرایط محیط کار بوده و توسط کمیته کارشناسان مذکور در ماده 2 و کمیته استانی مدکور در ماده 8 آیین‌نامه­ اجرایی مشخص می‌­گردد.

    چگونگی درخواست بررسی مشاغل سخت و زیان‌آور

    می­‌توان گفت که در مورد درخواست کارکنان، کارفرما، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تشکل­‌ها، صندوق تامین اجتماعی، وزارت کار و امور اجتماعی، تعیین نمودن سخت و خطرناک بودن کارها در محل­‌های فعالیت، با بررسی نمودن سوابق و انجام بازدیدهای میدانی و همچنین بررسی شرایط حاکم بر مشاغل و در نهایت با تایید شدن کمیته­‌های استانی انجام می­‌شود.

    چگونگی پرداخت فوق‌العاده­ سختی کار برای کارکنان مشاغل سخت و زیان‌آور

    مطابق با مواد 52 و 65 قانون کار، مزایایی برای مشاغل سخت و زیان‌آور پیش‌بینی شده است. در صورتی که کارگاه و محل کاری دارای طرح طبقه‌بندی مشاغل بوده باشد، فوق العاده­ سختی کار، با توجه به ماهیت شغل مذکور و یا محیط کاری و فعالیت وی پرداخت می­‌شود.

    میزان مرخصی مشاغل سخت و زیان‌آور

    با توجه به ماده­ 65 قانون کار، مرخصی سالانه برای کارکنانی که مشغول به کارهای سخت و زیان‌آور هستند، پنج هفته می‌­باشد. لازم به ذکر است استفاده از این مرخصی، تا حد امکان در دو نوبت و در آخر هر شش ماه کار، انجام می­‌شود.

    تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور

    اگر شخصی، به مدت چند سال در کارهای خطرناک و سخت مشغول به فعالیت باشد، در صورتی که شرایط بازنشستگی وی در قانون مربوط به تامین اجتماعی احراز گردد، حال چه دارای شرایط عادی باشد و چه سخت و زیان‌آور، با توجه به قانون مشاغل سخت و زیان‌آور که توسط مجلس شورای اسلامی تصویب گردید، امکان‌پذیر می­‌باشد.

    مشاغل اداری در یک کارگاه

    این که مشاغل اداری در یک کارگاه می‌­تواند جز مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب شود یا خیر، بستگی به این دارد که طبق تعریف کارهای سخت و زیان‌آور، در صورتی که آلاینده‌­های محیطی در محیط فعالیت آن‌ها بیشتر از حد مجاز باشد، و پس از بررسی­‌های لازم، می­‌تواند جز مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب شود.

    مشاغل سخت و زیان‌آور برای کارگران نوجوان

    با توجه به ماده­ 83 قانون کار، انجام هر نوع کار اضافی، انجام فعالیت در شب و همچنین انجام کارهای سخت و زیان‌آور و همچنین خطرناک، حمل بار با استفاده از دست، بیشتر از حد مجاز و بدون استفاده از وسایل مکانیکی، برای کارگران نوجوانی که بین 15 سال تا 18 سال سن دارند، ممنوع می‌­باشد.

    شغل سخت

    حکم تعطیلات هفتگی و تعطیلات رسمی برای مشاغل سخت و زیان‌آور

    قانون بازنشستگی کشور، مطابق با ماده 12 آیین‌نامه اجرایی، در مورد مشاغل سخت و زیان‌آور، تعطیلات هفتگی و تعطیلات رسمی کشور جز سابقه اشتغال به شمار می‌­آید.

    هزینه‌­های پرداختی توسط کارفرما برای کارهای سخت و زیان‌آور

    مطابق به ماده­ 14 آیین‌نامه اجرایی  و ماده­ 76 قانون تامین اجتماعی، کارفرما مکلف می­‌باشد که پس از آن که شرایط بازنشستگی بیمه شده­ شاغل در کارگاهش، احراز گردید، معادل با 4 درصد میزان مستمری بیمه شده متناسب با سنوات وی در مشاغل سخت و زیان‌آور که به وسیله­ صندوق تامین اجتماعی محاسبه شده و مطالبه می­‌شود، به صورت یک جا به سازمان مذکور پرداخت کند.

    پرداخت فوق العاده­ سختی کار توسط کارفرما

    مطابق با قانون مبلغی تحت عنوان سختی کار وجود ندارد. چنانچه طرح طبقه‌بندی مشاغل در محل کار به اجرا در آمده باشد، پرداخت فوق‌العاده سختی کار، می­‌توان اعمال نمود.

    پرداخت حق بیمه­ بیشتر توسط کارفرمایان کارگاه­‌های مشاغل سخت و زیان‌آور

    در مورد آن گروه از کارکنانی که در مشاغل سخت و زیان‌آور مشغول به کار هستند، پس از آن که شرایط بازنشستگی بیمه شده در کارگاه یک کارفرما، احراز گردید، به میزان چهار درصد حق بیمه­ مربوط به سنوات اشتغال­ بایستی پرداخت شود.

    وظیفه­ کارفرمایان صاحب مشاغل سخت و زیان‌آور

    کارفرمایان کارگاه­‌ها و محل‌­های فعالیت، از زمانی ک آیین‌نامه‌­­های مذکور، تصویب شده و تمامی مشاغل و یا برخی از کارهای مربوط به محیط فعالیت، در کمیته و سازمان‌­های مربوطه، سخت و خطرناک شناخته می‌­شود، مکلف می‌­باشند در مدت زمان دو سال از زمانی که تصمیم قطعی کمیته و یا شورا ابلاغ شد، به کارهایی چون ایمن‌سازی محیط کار و فعالیت و عوامل مربوطه بپردارند.

    کارهای مذکور، بایستی مطابق با استانداردهای مشخص شده در قانون کار و حدود مجاز آن‌ها، و همچنین مطابق با آیین نامه­‌های مربوط که مصوب شورای عالی حفاظت می­‌باشد و دیگر قوانین مربوطه باشد.

    نتیجه­ این اقدامات نیز به صورت کتبی می‌­بایست به کیمته­ مربوطه برای بررسی و تایید گزارش، ارسال نمایند.

    مبنای پرداخت پاداش بازنشستگی برای کارگران بازنشسته شده­ پیش از موعد

    مبنای پرداخت پاداش بازنشستگی، مطابق با ماده­ 31 قانون کار، میزان سابقه کار کارگر و کارمند در محل فعالیت مربوطه می‌­باشد.

    برای کارکنانی که از طریق قانون بازنشستگی پیش از موعد بازنشسته شده‌­اند نیز متناسب با سابقه­ کاری آن­‌ها در محل فعالیت، از مزایا و پاداش مذکور، برخوردار می­‌شوند.

    بازنشستگی پیش از موعد برای کارگران شاغل در دستگاه‌­های اجرایی در مشاغل سخت و زیان‌آور

    می‌­توان گفت که کارگران و کارمندان تابع قانون کار و تامین اجتماعی که در دستگاه‌­های اجرایی مانند وزارت­ خانه­‌ها، شرکت‌­ها و موسسات دولتی، بانک‌ها، شهرداری­‌ها و دیگر سازمان‌­هایی که شامل این قوانین می­‌شوند مشغول به کار می‌­باشند، در مورد موضوع بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان‌آور می‌­بایست گفت که ماده­ واحده­ قانون اصلاح تبصره­ دو الحاقی و ماده­ 76 قانون تامین اجتماعی شامل آن­‌ها می­‌شود.

    تعیین مزایا در قرارداد

    حکم سخت و زیان‌آور یک  شغل از بین دو شغل مشابه

    امکان دارد که یک شغل در یک کارگاه و محل فعالیتی به عنوان مشاغل سخت و خطرناک به شمار آید اما در کارگاه دیگری به عنوان مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب نشود.

    در واقع سخت و زیان‌آور بودن یک شغل به این معنا نیست که دیگر واحدهای مشاغل مشابه نیز سخت و زیان‌آور هستند. به طور کلی ملاک تطبیق و تشخیص این مشاغل، بر اساس آلاینده سنجی از محیط کار و فعالیت کارکنان می­‌باشد.

    ارجاع کار اضافی توسط کارفرما

    مطابق با ماده­ 61  قانون ، ارجاع هرگونه کار اضافی به کارگران و کارکنانی مشغول به کار شبانه می‌­باشند و یا آن که در کارهای سخت و زیان‌آور مشغول به فعالی می‌­باشند، ممنوع می‌­باشد.

    محسوب شدن بیمه جز سوابق کاری

    ایام استفاده از مقرری در بیمه­ بیکاری، به شرط آن که بیمه شده قبل از آن که بیمه بیکاری برقرار نماید، در مشاغل سخت و زیان‌آور مشغول به کار باشد و همچنین در حین مقرری گرفتن و یا نهایتا دو ماه پس از پایان دوره مزبور، در کارهای سخت و زیان‌آور مشغول به کار شده باشد و یا چنانچه بتواند مطابق آیین‌نامه بازنشست شود، مدت مزبور، تنها موجب از بین رفتن توالی اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور نمی‌­باشد.

    ممکن است مطابق با مصوبه­ هیئت وزیران به صورت موردی نیز تصمیم‌گیری شود.

    رابطه­ حضور در جبهه و مشاغل سخت و زیان‌‌آور

    در صورتی که تمام و یا قسمتی از خدمت نظام وظیفه­ فردی در جبهه بوده باشد و یا آن که داوطلبانه در جبهه حضور داشته باشد، در صورتی که مراجع ذی‌صلاح تایید نمایند، جز مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب می­‌گردد.

    انواع مرخصی­‌هایی که جز سوابق اشتغال در مشاغل سخت و خطرناک محسوب می­‌شوند

    مطابق با قانون، انواع مرخصی­‌های ذیل جز سابقه­ کاری مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب می­‌شوند:

    • مرخصی استحقاقی
    • مرخصی ازدواج یا مرخصی فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان به مدت سه روز
    • مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی

    مشاغل سخت دریایی

    وظایف کارفرمایان در مشاغل سخت و زیان‌آور

    کارفرمایان مشاغل سخت و زیان‌آور مکلف به انجام وظایف زیر می­‌باشند:

    • گواهی لازم مبنی بر رعایت ایمنی و بهداشت و مطابق استاندارد بودن محیط کار را از وزارت خانه کار و امور اجتماعی و وزارشت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دریافت نمایند.
    • کارفرمایان مکلف هستند شاغلان در محیط کار را برای اطمینان از سلامتی و تشخیص به موقع بیماری، جلوگیری از به خطر افتادن سلامت جسمی و روحی را از سمت مراکز بهداشتی و درمانی مورد معاینه قرار بدهند. پس از آن، نتیجه را در پرونده‌­های مربوطه ضبط نمایند. همچنین یک نسخه از مدارک مذکور را نیز به سازمان تامین اجتماعی ارائه دهند.
    • کارفرمایان می‌­بایست قبل از به کار گیری افراد در مشاغل سخت و زیان‌آور، معاینه­‌های پزشکی لازم را انجام دهند. اگر کارفرما در معاینه پزشکی تعلل بورزد و بیمه شده دچار حادثه بشود و یا آن که بیماری وی، بیشتر شود، کارفرما موظف است طبق نظر سازمان تامین اجتماعی، مقررات مربوط به این قانون را اجرا کرده و سپس هزینه‌­های مربوطه را بپردازد.
    • در صورتی که کمیته­ استانی تشخیص دهد که فعالیتی جز مشاغل سخت و زیان‌آور است، کارفرما می­‌بایست به حذف و یا کاهش عواملی که موجب سختی کار می­‌شود را تا حدود مجاز و همچنین تامین نمودن استانداردهای لازم مطابق با تایید مراجع مربوطه در مهلت مقرر، کاهش داده و اقدامات لازم را انجام نماید. در غیر این صورت موظف می‌­باشد هر گونه حادثه، عارضه و یا غرامتی که به موجب بیماری ایجاد می‌شود و همچنین از کار افتادگی فرد را بر عهده گیرد.

    ما در این مقاله در خصوص قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیان‌آور پرداختیم. در صورتی که پاسخ سوالات خود را در زمینه‌‌­های مشاغل سخت و زیان‌آور دریافت نکرده‌­اید، می­‌توانید آن را با همکاران ما در وکیل کار 24 در میان بگذارید.

    مشاوران و وکلای وکیل کار 24 ، آماده‌­اند تا با ارائه مشاوره­ حقوقی، پاسخگوی تمامی سوالات شما عزیزان، در مورد شرایط مشاغل سخت و زیان‌آور و قوانین مربوط به آن برای کارگران و کارمندان، باشند.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۵ رای

    ‫2 دیدگاه ها

    1. با سلام واحترام
      چنانچه کسی با بیست سال سابقه متوالی در شغلی زیان آور مشمول قانون سختی کار وبازنشستگی زودتر از موعد گردد. و خود شخص کارگر بخواهد تا پنج سال دیگر مشغول به کار باشد که با 35 روز حقوق بازنشسته شود. امکان پذیر هست؟ و اگر شدنی هست. مراحل انجام آن چگونه میباشد. باتشکر

    2. یک موضوع که حتی به فکر هیچ کارشناسی نرسیده.در مورد سختی کار. اول سقف بازنشستگی را در این گروه که ۳۵ سال است باید به ۳۰ سال کاهش داد چون شخص اگر ۲۳ سال و ۴ ماه بیمه داشته باشد ۳۵ سال حقوق شاملش میشود. که این ابتدا یک تبعیض میباشد در برابر بازنشستگان عادی که برای اینکه ۳۵ سال سقف حقوق را بگیرند باید ۳۵ سال کار کنند ولی بازنشسته های مشاغل سخت این راه طولانی را در عرض ۱۱ سال و ۸ ماه میانبر میزنند ولی تاکید میشود که کارکنان مشاغل سخت وزیان اور حق دارند و عادلانه است که با ۲۰ سال حقوق ۳۰ سال را بدون داشتن شرط سنی بگیرند و این دو مزیت حقشونه وعادلانه . ولی مزیت سوم که سقف حقوق تامین اجتماعی یعنی ۳۵ سال است عادلانه نمیباشد. لذا انها باید سقف حقوقشان ۳۰ سال حتی با سابقه بیشتر از ۲۰ سال باشد. که این موضوع باعث میشود ۵ سال به صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی فشار مالی کمتر وارد شود. منظور این است که بازنشستگان مشاغل سخت عادلانه است که با بیست سال سابقه اولا در جوانی بازنشست شوند و ثانیا حقوق کامل ۳۰ روز را بگیرند که میشود دو مزیت شامل انها. که به حق است .ولی مزیت سوم که سقف حقوق ۳۵ سال است را به سمت بی عد التی وتبعیض با دیگر بازنشستگاد عادی تامین اجتماعی سوق میدهد.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    دکمه بازگشت به بالا