قوانین کار و کارگری

حفاظت فنی در محیط کار طبق قانون چگونه است؟

  • مدیریت منابع انسانی نیازمند نگهداری و صیانت از نیروهای کار و همچنین ایمنی محیط کار می­باشد. به همین علت در تمامی کشورهای توسعه یافته، در راستای جلوگیری از به وجود آمدن حوادث شغلی و همچنین اثرات سوئی که ممکن است به وجود آید، قوانین و مقرراتی به عنوان آیین‌­نامه­‌های حفاظتی فنی و بهداشت کار پیش‌بینی شده است.

    چرا که مطابق با قانون، داشتن فرهنگ ایمنی و حفاظتی در محیط‌­های کاری، ارتباطی مستقیم با سلامت و بهداشت نیروی کار دارد. همچنین موجب رشد و توسعه­ اقتصادی جوامع نیز می­‌گردد. در ادامه به بررسی سوالات و قوانین مربوط به حفاظت فنی و بهداشت کار خواهیم پرداخت.

    کارگاه‌های مشمول تشکیل کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار

    مطابق با ماده­ 2 آیین‌نامه­ مربوط به کمیته­ حفاظت فنی و بهداشت کار، کارگاه­‌هایی که از 25 نفر کارگر تشکیل شده باشند، کارفرما مکلف می‌­باشد، کمیته‌­ای تحت عنوان کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار تشکیل بدهد.

    اعضای این کمیته به شرح ذیل می­‌باشد:

    • شخص کارفرما (یا نماینده تام الاختیار وی)
    • نماینده­ کارگران کارگاه یا نماینده­ی شورای اسلامی
    • مدیر فنی (یا یکی سراستادکاران کارگاه مربوطه)
    • فرد مسئول حفاظت فنی
    • فرد مسئول بهداشت حرفه‌­ای

    هدف تشکیل کمیته­ حفاظت فنی در محیط کار

    مطابق با ماده­ 93 قانون کار، با هدف مشارکت کارگران و همچنین نظارت بر اجرای صحیح مقررات مربوط به حفاظت فنی و بهداشت کار و همچنین پیشگیری کردن از حوادث و بیماری­‌ها، در کارگاه­‌ها و محیط‌­های کاری که دو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی که اعلام نمایند، می‌­بایست این کمیته تشکیل گردد.

    جوشکاری

    وظایف کمیته­ حفاظت فنی و بهداشت کار

    در ذیل، مطابق با ماده­ 5 آیین‌نامه­، وظایف کمیته­ حفاظت فنی و بهداشت کار ذکر شده است:

    • مطرح کردن مشکلات و مسائل مربوط به حفاظت و بهداشت محیط کار در جلساتی که در کمیته تشکیل می­‌شود، همچنین پیشنهاداتی که لازم است، به کارفرما ارائه نمایند. این پیشنهادات در راستای رفع نمودن نواقص و سالم سازی محیط کار می‌­باشد.
    • منعکس نمودن تمامی نواقص و ایرادات حفاظتی و بهداشت و همچنین پیشنهادات لازم در راستای برطرف کردن آن‌­ها به کارفرمای کارگاه مربوطه.
    • همکاری، همیاری و مشارکت با کارشناس­‌های بهداشت حرف‌ه­ای و بازرسان کار در راستای اجرای صحیح مقررات حفاظتی و بهداشت کار.
    • توجیه و آشنا نمودن کارگران با مقررات و موازین بهداشتی و حفاظتی و رعایت کردن آن­‌ها در محیط کار.
    • همکاری کردن با کارفرمایان کارگاه در تهیه نمودن دستورالعمل‌­هایی که برای انجام کار لازم می­باشد. این دستورالعمل­‌ها در جهت انجام کار سالم و بی خطر می‌­باشد. همچنین استفاده­ صحیح از لوازم و تجهیزات بهداشتی و حفاظتی در محیط کار، در این دستورالعمل‌­ها لحاظ شده است.
    • کارگرانی را که در امور حفاظت فنی و بهداشت کار، علاقه و جدیت دارند، به کارفرما، پیشنهاد تشویق آن­‌ها را بدهند.
    • صورت­جلسه­‌های کمیته را برای تهیه و ارسال به ارگان­‌های مربوطه، پیگیری می‌­نماید. همچنین فرم­‌های که مربوط به بیماری و حوادث ناشی از کار می‌­باشد نیز به ارگان‌­های ذی­ربط ارسال می‌­کنند.
    • در صورت گرفتن معاینات قبل از استخدام و همچنین معاینات ادواری به هدف پیشگیری کارگران به بیماری­‌های ناشی از کار، پیگیری‌های لازم را انجام دهند. پس از آن نیز نتایج حاصل را به مراکز بهداشت ذی‌­ربط، ارائه دهند.
    • مطابق با موضوع تبصره­ یک ماده­ 92 قانون کار، می‌­بایست این کمیته، موارد مشکوک به بیماری‌­های حرفه‌­ای را به وسیله­ کارفرما به مراکز بهداشت مربوطه اعلام نمایند. همچنین در تعیین نمودن شغل مناسب برای کارگرانی که با تشخیص شورای پزشکی به بیماری­ مبتلا شده­ و یا آن که در معرض ابتلای آن قرار دارند، همکاری‌­های لازم را انجام دهند.
    • آمار و اطلاعات مربوط به مسائل حفاظتی و بهداشتی را جمع آوری می­‌نمایند. همچنین می­‌بایست فرم صورت نواقض موجود در کارگاه را، تنظیم و تکمیل نمایند.
    • از ابزار کار و وسایل حفاظتی و بهداشتی در محیط کار، بازدید کرده و معاینه­‌های لازم را انجام دهند. همچنین بر حسن استفاده از آن­‌ها، نظارت‌­های لازم را به عمل بیاورند.
    • آمار حادث و بیماری­های ناشی از کار را ثبت می­‌نمایند. همچنین ضریب تکرار و ضریب شدت سالانه­ حوادث را تعیین می­‌کنند.
    • بر ترسیم نمودار میزان حوادث و بیماری­‌های حرفه‌­ای نظارت می­‌نمایند. همچنین بر نصب کردن پوسترهای آموزشی بهداشتی و حفاظت فنی محیط کار، نظارت می­‌کنند.
    • کانون‌­های ایجاد خطرات بهداشتی و حفاظت فنی در محیط کارگاه اعلام می­‌نمایند.
    • خط مشی روشن و منطبق با مقررات و موازین حفاظت فنی و بهداشت مطابق با شرایط اختصاصی هر محیط کار تعیین نمایند. این خط مشی می­‌بایست به هدف حفظ و ارتقا سطح بهداشت و ایمنی محیط کار و همچنین پیش­گیری کردن از به وجود آمدن حوادث احتمالی و بیماری‌­های شغلی تعیین گردد.
    • بر نظم، ترتیب مواد اولیه، محصولات، مستقر شدن ماشین‌­آلات و ابزار کار  به صورت صحیح و ایمن نظارت نمایند. همچنین به تطابق درست و صحیح کار و کارگر در محیط کار توجه نمایند.
    • دستورالمعل­‌های اجرایی مربوط به موازین حفاظتی و بهداشتی، تهیه، تصویب و صادر نمایند. این دستورالعمل‌­ها به هدف اعمال شدن در داخل کارگاه در راستای پیشگیری نمودن از بیماری­‌ها و عوارض­‌های ناشی از عوامل فیزیکی، شیمیایی، ارگونومیکی، روانی و بیولوژیکی محیط کار می­‌باشد.

    کارگاه­‌های خانوادگی مشمول تشکیل کمیته حفاظت فنی

    این نوع کارگاه‌­ها، با دیگر کارگاه‌­ها، از لحاظ تشکیل کمیته حفاظت فنی، تفاوتی ندارد. اگر کارگاه‌­های خانوادگی مشمول این مقررات باشند، بایستی بر اساس شرایط درج شده در آیین‌نامه­­، اقدامات لازم را در جهت تشکیل این کمیته، انجام دهند.

    نحوه­ تشکیل کمیته­ حفاظت فنی در سازمان­‌ها  و ادارات غیر صنعتی با بیش از 25 نفر کارگر

    آیین‌­نامه­ کنونی، در مورد کارگاه‌­های صنعتی و غیر صنعتی، تفاوتی عنوان نکرده است. در واقع این نوع از کارگاه‌­ها نیز می‌­بایست بر اساس آیین­‌نامه کنونی، نسبت به تشکیل کمیته­ حفاظت فنی، اقدامات لازم را انجام نمایند.

    نحوه­ تشکیل کمیته­ حفاظت فنی در کارگاه‌­های ساختمانی و پروژه­‌های عمرانی

    در آیین­نامه‌­های کنونی در مورد کارگاه­‌های ساختمانی و نحوه­ تشکیل کمیته، تفاوتی با دیگر کارگاه‌­ها ثبت نشده است. در واقع مطابق با آیین‌نامه­ کنونی، اگر در کارگاهی، 25 کارگر یا بیشتر، در آن مشغول به کار بودند، می بایست با توجه به نظر مشترک بازرس کار و کارشناس بهداشت حرفه‌­ای محل، در این نوع کارگاه‌­ها،کمیته حفاظت فنی تشکیل شود.

    حفاظت ایمنی کارگران

    نحوه­ برگزاری جلسات کمیته­ حفاظت فنی

    مطابق با ماده­ 4 آیین‌نامه­، جلسات کمیته­ حفاظت فنی، می­‌بایست حداقل، ماهی یک بار تشکیل گردد. در این جلسه، باید اعضای کمیته، حضور داشته باشند.

    در اولین جلسه­ کمیته نیز، باید یک شخص از میان اعضا، به عنوان مدیر انتخاب گردد. زمان تشکیل جلسات و تنظیم نمودن آن­‌ها، بر عهده دبیر جلسه می‌باشد.

    مطابق با تبصره­ واحد از این ماده، در مواقع اضطراری و یا زودتر از زمان تعیین شده، با پیشنهاد مدیر کارخانه یا مسئول حفاظت فنی و بهداشت کار و یا مسئول بهداشت حرفه‌­ای، کمیته­ حفاظت فنی، تشکیل می­‌شود.

    مطابق با تبصره­ دو این ماده نیز، کارفرما موظف می­‌باشد تا یک رونوشت از همه­ تصمیمات کمیته حفاظت فنی و صورت جلسات تنظیمی را به اداره­ کار و بهداشت ارسال کند.

    پیگیری نتایج جلسات کمیته­ حفاظت فنی

    دبیر کمیته­ حفاظت فنی، پس از تهیه­ صورت جلسه­ کمیته­، مسئولیت اعضا را تعیین می­‌نماید.

    در موارد مطرح شده نیز، اگر لازم به پیگیری و تامین هزینه برای مواردی که مندرج در صورت جلسه باشد، می‌­بایست از طریق مقتضی، اقدامات لازم به عمل آید.

    پس از آن نیز، کارفرما مکلف است نسخه‌­ای از صورت جلسه که تایید شده باشد را به اداره­ی کار محل ارسال نماید.

    نحوه­ بررسی صورت جلسات کمیته­‌های حفاظت فنی و بهداشت کار در ادارات بازرسی کار

    برنامه­ تشکیل جلسات کمیته­ حفاظت فنی، توسط کارفرما، در طول سال اعلام می­‌گردد. بازرسان کار نیز موظف می­‌باشند با برنامه‌­ریزی و حاضر بودن در جلسات، می­‌بایست صورت جلسات کمیته­ حفاظت فنی را برای مطالعه و تطبیق آن با صورت جلسات قبلی، دریافت نمایند.

    در صورتی که در جلسات قبلی نسبت به رفع نقصی، ذکر شده باشد، نسبت به آن­‌ها تاکیدات لازم را به عمل آورند. قابل ذکر است جهت کنترل نمودن بهتر صورت جلسات دریافتی، در برخی از بازرسی­‌های ادواری، موارد مطرح شده در صورتجلسات، مورد بررسی‌­های لازم قرار می‌گیرد.

    رافع نبودن مسئولیت‌­های کارفرما با وجود کمیته‌­های حفاظت فنی و یا مسئول ایمنی و بهداشت کار

    مطابق با ماده­ 6 آیین‌نامه، وجود داشتن کمیته­ حفاظت فنی و بهداشت حرفه‌­ای در محیط کارگاه، به هیچ عنوان، رافع مسئولیت­‌های کارفرما، نمی‌­باشد.

    تشکیل کمیته­ حفاظت فنی در کارگاه­‌های با کمتر از 25 نفر کارگر

    گفتنی است مطابق با ماده­ 93 قانون کار، درکارگاه‌­هایی که کمتر از 25 نفر کارگر دارند، اگر کار محیط کارگاهی آن­‌ها ایجاب نماید، می‌­بایست بر اساس پیشنهاد مشترک بازرس کار و کارشناس بهداشت حرفه‌­ای، کارفرما، نسبت به تشکیل کمیته­ حفاظت فنی، اقدامات لازم را به عمل آورد.

    لازم به ذکر است کمیته­ حفاظت فنی در این کارگاه‌­ها، از سه نفر اعضا تشکیل می‌­گردد که به شرح ذیل می‌­باشد:

    • کارفرما­ی کارگاه (یا نماینده­ وی)
    • نماینده­ شورای اسلامی (یا نماینده­ی کارگران کارگاه)
    • مسئول حفاظت فنی

    شرایط مرتبط با انتخاب مسئول ایمنی و حفاظت فنی در کمیته

    مطابق با ماده­ 2 آیین‌نامه و تبصره­ 1 و 2، مسئول حفاظت فنی، بهتر است فارغ التحصیل رشته­ حفاظت فنی و ایمنی کار باشد.

    همچنین مسئول بهداشت حرفه‌­ای نیز ترجیح بر آن است که فارغ التحصیل رشته­ بهداشت حرفه و یا پزشک عمومی که مورد تایید مرکز بهداشت هست، باشد.

    عینک محافظ

    فعالیت همزمان به عنوان مسئول ایمنی و مسئول بهداشت حرفه‌­ای

    بر اساس ماده­ 3 و تبصره 3 آیین‌نامه­ کمیته حفاظت فنی، در تمامی کارگاه‌­هایی که کمیته­ حفاظت فنی از سه نفر تشکیل شده است، مسئول حفاظت فنی و مسئول بهداشت حرفه‌­ای می­‌تواند یک شخص باشد اما به شرط آن که آموزش­‌های لازم از طریق مرکز بهداشت و یا اداره­ کار و با هزینه کارفرما انجام گیرد. پس از آن نیز گواهینامه­‌های لازم را دریافت نمود.

    شرایط مسئول ایمنی در کمیته­ حفاظت فنی

    مسئول ایمنی، ترجیح بر آن است که فارغ التحصیل رشته­ حفاظت فنی و ایمنی کار باشد. اما گفتنی است نیروی کار در این رشته کم می­‌باشد.

    به همین علت از رشته­‌های مرتبط با حفاظت و ایمنی مانند مهندسی صنایع با گرایش ایمنی صنعتی و همچنین رشته­‌های فنی مهندسی انتخاب نمود.

    لازم به ذکر است افرادی که دارای مدرک فنی هستند اما مدرک آن ها مرتبط با ایمنی نمی­‌باشد، در صورتی که دوره‌­های عمومی و تخصصی ایمنی را که از طریق مراجع دارای صلاحت و مورد تایید وزارت کار و امور اجتماعی می­‌باشد، بگذرانند. سپس می­‌توان آن­‌ها را به کار گرفت.

    وظایف مسئول ایمنی و حفاظت فنی

    • مطرح نمودن مسائل و مشکلات حفاظت فنی در جلسه­‌های کمیته و همچنین پیشنهادهای لازم به کارفرما در راستای رفع نواقص محیط کارگاه.
    • منعکس نمودن تمامی ایرادها و نواقص حفاظت فنی و پیشنهادهای لازم در راستای رفع شدن آن­‌ها به کارفرمای محیط کارگاه.
    • همکاری با کارشناس­‌های بهداشت حرفه‌ای و بازرسان کار به هدف اجرای مقررات حفاظت فنی در محیط کار.
    • توجیه نمودن کارگران در جهت رعایت نمودن مقررات ایمنی
    • همکاری با کارفرما در تنظیم دستورالعمل‌­های لازم
    • پیشنهاد تشویق کارگرانی که موارد ایمنی را رعایت می‌­نمایند، به کارفرمای کارگاه
    • پیگیری­‌های لازم در راستای معاینات قبل از استخدام
    • بازدید و معاینه­ ابزار کار
    • ثبت نمودن حوادث و بیماری‌­های ناشی از کار
    • اعلام نمودن کانون‌­های خطرات حفاظتی
    • نظارت بر مواد اولیه، محصولات و مستقر شدن صحیح ابزارها و ماشین آلات

    نحوه و علل حضور بازرس کار در جلسه­ کمیته­ حفاظت فنی

    مطابق با هماهنگی­‌های قبلی و یا برنامه­ اعلامی تشکیل کمیته‌­ها که توسط کارفرما، اعلام می­‌گردد، بازرس کار در جلسه­‌ها حضور می­‌یابد. هدف از حضور این بازرسان نیز به شرح ذیل می­‌باشد:

    • اعلام نواقص در مورد نحوه­ تشکیل جلسه­‌ها، مباحث و موضوع­‌های مطرح شده در جلسه
    • اعلام نواقص موجود در تصمیمات اتخاذ شده
    • ارائه مشاوره و راهنمایی­‌های لازم
    • توجیه نمودن کارفرمایان کارگاه در مورد نقش و جایگاه کمیته‌­ها در ارتقاع ایمنی محیط کار

    کنترل صلاحیت اعضای کمیته­ حفاظت فنی

    با اعلام مدارک و مشخصات و مدارک لازم، به اداره کار و امور اجتماعی محل توسط کارفرما تقدیم می‌­شود. سپس تطابق آن با ماده­ 2 آیین نامه بررسی می­‌شود.

    همچنین بر اساس ماده­ 3 و تبصره­ 2 آیین‌نامه، صلاحیت مسئول حفاظت فنی و بهداشت حرفه‌­ای، می­‌بایست توسط اداره­ کار و مرکز بهداشت، تایید گردد.

    پرداخت هزینه توسط کارفرما به اعضای کمیته­ حفاظت فنی

    تنها هزینه­ آموزشی اعضای کمیته در مورد مسائل ایمنی توسط کارفرما مشخص شده است. هزینه مربوط به حضور اعضا، در قوانین مربوط به حفاظت فنی در قانون کار و آیین‌نامه، مشخص نشده است.

    نحوه­ کنترل کمیته­‌های حفاظت فنی

    در صورت وجود مشکل، ابتدا به صورت کتبی اعلام می­‌شود. در صورت تکرار و عدم رفع آن، با مراجعه به محل کار، پیگیری­‌های لازم صورت می‌­گیرد.

    عدم تشکیل کمیته حفاظت فنی توسط کارفرما

    مطابق با مواد 85 و 93 قانون کار، کارفرما مکلف به رعایت موازین ایمنی مصوب شده توسط شورای عالی حفاظت فنی بر اساس ماده­ 91 قانون کار می‌باشد. در صورت عدم توجه به این موازین و دستورالعمل­‌ها، مطابق با ماده­ 176 قانون کار، با متخلفین برخورد می­‌شود.

    ما در این مقاله در خصوص قوانین و سوالات رایج مربوط به حفاظت فنی و بهداشت محیط کار پرداختیم. در صورتی که پاسخ سوالات خود را در زمینه­‌های حفاظت فنی و بهداشتی محیط کار دریافت نکرده‌­اید، می‌­توانید آن را با همکاران ما در وکیل کار 24 در میان بگذارید.

    مشاوران و وکلای وکیل کار 24 ، پاسخگوی تمامی سوالات شما در زمینه­ حفاظت فنی و قوانین مربوط به آن خواهند بود.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۱ رای

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    دکمه بازگشت به بالا